Viêm da tiếp xúc với kiến ba khoang

Bác sĩ CK1. Tô Lan Phương chia sẻ kiến thức Y khoa với chuyên đề: ” Viêm Da Tiếp Xúc và Kiến Ba Khoang”. Cùng tìm hiểu xem những nguyên nhân cũng như cách xử lí và phòng ngừa Kiến Ba Khoang nhé!

1. Nhận diện kiến ba khoang

Kiến ba khoang có hình dạng thon dài, chiều dài khoảng 0,5-1,5cm. Chúng thường có phần đầu và ngực màu đen bóng, mình có 2 đôi cánh đen hoặc xanh và phần bụng màu vàng cam.Kiến ba khoang được tìm thấy rộng rãi khắp thế giới, đặc biệt ở những vùng khí hậu ấm nóng như Việt Nam. Chúng hoạt động vào ban ngày và sống chủ yếu bằng chất phân hủy của thực vật, động vật, nên buổi tối có thể bắt gặp kiến ban khoang quanh bóng đèn, nhất là ở những nơi cạnh ao vườn, bãi rác. Mùa mưa là mùa sinh sản của chúng.

2. Nguyên nhân

Viêm da tiếp xúc với kiến ba khoang không phải do bị cắn, mà là do da tiếp xúc với chất paederin-một độc tố sản xuất bởi vi khuẩn pseudomonas trong hemolymph và tiết ra ở phần bụng của kiến ba khoang cái. Độc tố này có độc tính cao, khi tiếp xúc với da sẽ làm giải phóng các enzym ly giải protein tế bào thượng bì, làm mất liên kết giữa các tế bào da, ức chế tế bào tổng hợp protein, DNA và ngăn quá trình phân bào. Từ đó gây rộp da, viêm da.

 

3. Biểu hiện

Sau 24-48h tiếp xúc sẽ xuất hiện hồng ban dạng đường hay dạng vệt do tay quẹt độc tố lan đi, đa số sẽ theo sau bởi mụn nước, mụn mủ sau 2-4 ngày tiếp theo.Tóm lại, những biểu hiện thường gặp khi bị viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang bao gồm:

– Hồng ban

– Mụn nước, mụn mủ

– Vùng nếp gấp có thể xuất hiện 2 sang thương đối xứng, do độc tố dính vào cả 2 bề mặt

– Cảm giác bỏng rátTrường hợp nặng có thể gặp các biết chứng : nhiễm trùng, trợt, loét

Triệu chứng thường cải thiện dần sau hơn 1 tuần, sau hồi phục có thể xuất hiện tăng sắc tố sau viêm kéo dài nhiều tháng.

4. Xử trí

Rửa sach vùng da tổn thương với nước sạch và xà phòng dịu nhẹ để loại bỏ độc tố dính trên da, nếu thấy kiến không được dùng tay không để loại bỏ chúng.

Dùng dung dịch sát khuẩn, mỡ kháng sinh để ngừa nhiễm trùngCorticoid bôi ngoài da giúp giảm viêm, giảm đau

Trường hợp nặng, mủ nhiều, có thể cần kháng sinh, kháng viêm đường uống.Trường hợp nhẹ có thể tự khỏi.

5. Phòng ngừa

Chủ yếu hạn chế nguy cơ tiếp xúc với kiến ba khoang bằng cách :

– Ngủ mùng

– Tắt đèn khi ngủ

– Loại bỏ các loại côn trùng tiếp xúc với da nhẹ nhàng bằng 1 tờ giấy, không đè nát chúng, sau đó rửa sạch da ngay với nước và xà phòng.